Audiovector QR5 SE in combinatie met Matrix Audio MD-1

Audiovector QR-Series Special Edition (deel 1)

Audiovector QR5 SE met Matrix Audio MD-1

Audiovector is een fabrikant die tegen de stroom in van wat grotere merken doen, niet elk jaar met een nieuw model uitkomt. Series lopen jaren en vaak wordt de klant een upgrade mogelijkheid
geboden om te migreren naar de laatste stand van zaken. Dat gaat helaas niet altijd op, dat upgraden, maar wie zes tot zeven jaar onveranderd succes heeft met een specifieke serie, die gun je
de verkoop van iets nieuws. We hebben het over de QR-Series van Audiovector. Betaalbare modellen die veel waar voor het geld bieden en aan goede elektronica verrassend presteren. Met de komst van
QR Special Edition luidsprekers heeft Audiovector naar mijn idee wezenlijke verbeteringen weten aan te brengen, zonder de essentie, het uiterlijk, de afmetingen of het werkingsprincipe aan te tasten.
Getuige de QR 5 SE die voor mij staat.

Misschien vraagt u zich af waarom de titel “deel 1” heeft, welnu het is de bedoeling in deel 2 het kleinere QR 3 SE model aan te pakken met eenvoudiger elektronica dan een Matrix Audio MD-1. De twee luidsprekers lijken uiterlijk veel op elkaar, maken gebruik van een zelfde soort drivers, de QR 3 SE is aanmerkelijk kleiner en u betaalt er minder voor. Maar voor nu gaan we nader in op de QR 5 SE, de Matrix Audio MD-1 all-in-one streamer/dac/versterker en blikken met een schuin oog terug naar 1999 toen ik de QR 5 zonder SE mocht beluisteren en beschrijven.

Audiovector QR5 SE, wat is nieuw

Een Audiovector QR 5 SE is een luidspreker waar je niet omheen kunt. In de luisterruimte van Lexicom Multimedia oogt hij fors met zijn maat van 105,7 x 21 x 27 cm en dat schept de verwachting dat de lage tonen wel eens een probleem zouden kunnen zijn. Hoe anders pakt dat uit, de lage tonen gaan diep, maar zijn zeker beheerst en niet overmatig. Terwijl de luisterruimte toch maar beperkt is qua afmetingen. De vloerstaande QR luidsprekers van Audiovector hebben een poort aan de onderzijde, wat plaatsen nog wat makkelijker maakt. In ons geval een meter uit de muur en vrij van de zijmuren. Recht vooruit, niet indraaien met een Audiovector. De rechthoekige kast doet wat ouderwets aan, is wel heel netjes afgewerkt met zijn ronde hoeken. Hier staat een satijnwit model, de andere kleuren zijn hoogglans zwart en donker walnoot. Frontdoekjes zijn standaard accessoires. Omdat de poort aan de onderzijde zit, staat de QR 5 SE op een voet. In de voet passen spikes (meegeleverd) of dempers (extra’s).
Het meest opvallende aan een QR 5 SE is de hoge tonen weergever. Een AMT, Air Motion Transformer, uit de eigen fabriek van Audiovector welke staat onder de rook van Kopenhagen. Een AMT is opgebouwd met een extreem licht membraan dat is gevouwen als een mini accordeon. Aan elke vouw is een strip zeer dunne aluminiumfolie bevestigd. Het membraan wordt vervolgens in een sterk magnetisch veld geplaatst. Wanneer aan de aluminium strips een elektrische spanning wordt toegevoerd (het muzieksignaal), gaat het membraan uitzetten en samentrekken. Hierdoor wordt de omringende lucht in beweging gebracht. Voordelen van een AMT’s ten opzichte van de gebruikelijke dome-tweeters zijn een hogere gevoeligheid, een grotere dynamiek, een lage vervorming, een vlak impedantiegedrag, ze lopen door tot 100 kHz of verder en hun hoge belastbaarheid. Nadelen zijn er ook, zo is het niet eenvoudig om een AMT te fabriceren, met name het vouwen van het membraan is zeer kritisch. De AMT van Audiovector is ondergebracht in een titanium grijze behuizing en is voorzien van een goudkleurig, uit metaaldraad geweven akoestisch filter dat helpt tegen mogelijke
scherpe sis-klanken.
De midrange en woofers zijn allemaal 6 inch in diameter. De twee woofers werken parallel hetgeen resulteert in een 4 Ohm nominale impedantie. Het conusmateriaal bestaat uit twee lagen aluminium, samen verlijmt op een drager. Licht en sterk, zodat de woofers niet vervormen, de conus kan alleen naar voor en achter bewegen. De tandem woofers werken tot ca 400 Hertz, de midrange neemt het dan over tot 300O Hertz. Een dubbele magneet per driver zorgt voor een krachtig en homogeen magnetisch veld. Voordeel van twee woofers en een AMT is het hoge rendement van 91 Decibel.

Nieuw voor het SE model zijn de cryogeen behandelde polypropyleen condensatoren met inwendig gebruik van tin en koper. Gemaakt bij Audiovector wordt gezegd. Ook de interne bedrading is cryogeen behandeld, dat wil zeggen afgekoeld in een bad met vloeibare stikstof om vervolgens langzaam weer op kamertemperatuur te komen. Het verbetert de kristalstructuur van het materiaal. Nieuw is in een SE het gebruik van Nanopore dempingmateriaal dat normaliter alleen te vinden was in de hoger gepositioneerde Audiovector’s.

Even kort op een rij wat de Special Edition inhoudt:
– In eigen huis ontwikkelde condensatoren in het scheidingsfilter
– Betere warmte afvoer met weerstanden die via een metalen huisje worden gekoeld
– Cryogeen behandelde bedrading
– Nanopore demping
– Optimalisatie van de basreflexpoort
– Betere spikes gemaakt uit RVS met micro afstelling

Matrix Audio MD-1

Een Matrix Audio MD-1 is een all-in-one apparaat. Intern vinden we een streamer, zo u wilt netwerk transport, een digitaal naar analoog omzetter en een complete geïntegreerde versterker met een fors vermogen. Een MD-1 is de minder krachtige broer van de duurdere MD-1P, vanuit een MD-1 heeft u de beschikking over 2 x 150 Watt aan power. Een MD-1 is alleen leverbaar in de kleur zilver. De versterker techniek is nCore klasse D, gebaseerd op Pulse Wide Modulation. Dat maakt een bescheiden kast mogelijk en zorgt voor een laag energieverbruik. Voor de omzetting van digitaal naar analoog heeft de MD-1 een AKM AK4493SEQ chip aan boord, waarvoor twee Femto klokken beschikbaar zijn. Klokken voor 44.1 kHz en veelvouden en voor 48 kHz en veelvouden. Jitter reductie en omzetting naar hogere frequenties worden geregeld door FPGA’s.
Het volume laat zich digitaal regelen in 256 stappen, van -80 dB tot +12 dB in stapjes van een halve decibel. Er is meer, want koppel een CD -drive aan een MD-1 en een USB schijf (of een interne SSD), rip zo uw CD’s naar uw eigen opslag om ze later af te kunnen spelen. Het van buiten minimalistisch uitgevoerde apparaat kent aan de voorzijde één enkel knopje, de aan/stand-by schakelaar. Het front wordt gedomineerd door een grote display met heldere kleuren.
De achterzijde is een heel stuk voller met een MM phono ingang, RCA en XLR lijn ingang, twee maal coax en optisch digitaal in, HDMI ARC, USB, LAN en triggers. Uitgangen zijn er voor lijn en subwoofer. Mocht een vaste ethernet aansluiting geen optie zijn, dan is er Wi-Fi te gebruiken. Bluetooth is evenmin vergeten. Door een plaatje op de bodem van de MD-1 weg te halen komt er een slot vrij voor een NMVe SSD. Het voert wat ver om alle technische specificaties over te nemen, laat ik volstaan met de digitale ingangen die werken tot 192 kHz en USB tot 351.8 kHz voor PCM of 22,4 MHz voor native DSD. De streamer werkt met de meeste, bekende muziekdiensten, met AIRPLAY2 en vTuner, is Roon Ready en kan alle denkbare PCM en DSD formaten aan. Ondanks de geringe afmetingen van 43 x 33 x 9,6 cm is de MD-1 niet alleen krachtig maar eveneens compleet.

Extra nodig

De opstelling is simpel, een netsnoer, een ethernetkabel, luidsprekerkabels, alles van Chord Company en daarmee speelt de set. Met een all-in-one is weinig meer nodig. Wilt u extra’s toevoegen, zorg dan voor een voor audio geschikte netwerkswitch en goede interlinks naar andere bronnen als een CD-loopwerk of een platenspeler.

Anno 1999 naar nu

Wij schrijven 1999 als ik mag luisteren naar een set Audiovector QR 5 luidsprekers. Met heel andere apparatuur dan de Matrix Audio MD-1, dus een vergelijk ga ik echt niet meer maken. Het is ook onmogelijk om in gedachten te halen wat ik toen beluisterde. Een frisse start, ik lees mij epistel van destijds daarom niet eerst door al vindt u dat misschien raar. Wat is wel doe, ik ga de muziek draaien die destijds ook speelde. Want dat kan ik zo uit de tekst halen. Echter niet voordat ik stilletjes zit te genieten van Sabine Devieilhe met haar “Chansons d’amour”, waarop Alexandre Tharaud een klavier beroert. Klassieke zang van deze sopraan met werk van Debussy en Ravel, vaak met teksten geschreven door derden. Zeker geen eenvoudige muziek op een vroege maandagochtend, wel oorstrelend vanuit de twee Audiovector luidsprekers. Zo heerlijk dat ik het hele album laat passeren.
Tijd aan- en voor mijzelf, waarna ik mij moet dwingen om op andere dingen te gaan letten dan stem en klavier. Zaken als de zuiverheid waarmee de Audiovector de muziek brengt, Sabine kan flink uithalen en zingt hoge noten met haar bereik, iets waar een QR 5 SE totaal geen moeite heeft. Ook niet als ik het volume flink opschroef om Sabine op bijna echte sterkte te laten zingen. Vleugel van Tharaud blijft bescheiden op de achtergrond, daadwerkelijk in het stereobeeld naar achteren gezet. Sabine dichterbij, nog steeds in de buurt van de weergevers en niet te ver naar mij toe. Hoogte zou wat meer mogen worden, breedte en diepte komen overeen met hetgeen ik verwacht. De doodse stilte om mij heen maakt de muziek nog intenser en ik kan er niet toe komen het album af te breken. Wat natuurlijk alleen maar een compliment is aan zowel Audiovector als Matrix Audio.
Het is gelukt, ik heb mij los weten te rukken van Sabine en speel totaal andere muziek van Alicia Olatuja vanaf haar album “Intuition”. Een diepe bas in een te klein stereobeeld. Ah! Het zijn Audiovector’s en die draai je nooit in. Recht naar voren opstellen geeft direct de verbreding die ik verwacht. Instrumenten trekken uit elkaar, zang komt los, er is ruimte, veel ruimte! Neem deze wijze les van mij aan, de les die Audiovector in elke handleiding zet. Dan wordt muziek levend, speels, snel en strak. Wordt ook de hoogte afbeelding beter en gaat Alicia’s stem naar boven de weergevers. Van dit album ook “Cherokee Louise” met perfect verstaanbare zang, elektronische pianoklanken, harmonieuze tweede stemmen en opnieuw de strakke bastonen. Je kunt wat zeuren over meer emotionele betrokkenheid, daarvoor moet je zoeken in de hogere Audiovector series. QR-Series proberen veel te bieden voor hun bescheiden prijs, ook Audiovector moet dan keuzes maken waar de meeste aandacht naar uitgaat. Dat is met Alicia de totale presentatie, het klankbeeld, de diepe en gecontroleerde bas, gecombineerd met een open middengebied en zeer gedetailleerd hoog dat in alle opzichten zich toch rustig weet te gedragen.

Solo jazz piano concert

Abdullah Ibrahim brengt met zijn album “Senzo” intense klanken naar de luisterruimte. Heldere piano met harde aanslagen, vanuit de middentonen naar de hoogste noten, met een fundament in de lage registers dat de grootsheid van een instrument duidelijk naar voren brengt. Hier staat een groot podium met daarop een levensechte piano te spelen. Dat mag best wat volume halen, heel hard hoeft het niet te spelen om een fraaie illusie op te wekken. Het is een solo piano werk, soms lijkt een bas mee te spelen, zo fraai is de lage tonen weergave die een basis vormt voor de hogere noten. Ik kan er weinig op aanmerken, niets eigenlijk. Het stereobeeld is ruim, neemt je mee in de akoestiek van de opnameruimte. Het instrument staat afgebeeld op haast ware grootte, het spel is gedreven, soms experimenteel alsof Ibrahim les heeft gehad van Keith Jarrett. Voor wie het interesseert, ik speel de muziek vanaf Qobuz, via Roon, zonder upsampling van de 44.1 kHz/16 bit FLAC opname. Controle op de Matrix Audio MD-1 leert dat de klankkleur staat ingesteld op ‘Mellow”, de default waarde. Je kunt naar meer detail, helderder en andere standen als dat een voorkeur heeft.
“Une fille de l’est”, “Le mot de passe” en meer speel ik van een album van de Franse zangeres Patricia Kaas. Haar stem geeft mij kriebels, al kan ik dat niet goed verklaren. Na een paar concerten van haar te hebben bijgewoond is de liefde alleen maar gegroeid. Met deze opstelling van Audiovector en Matrix Audio blijft de bewondering 100% overeind. Het licht hijgerige in haar stem, haar emotie, de verstaanbaarheid, de Franse taal, hoe zij zich weet in te leven in haar muziek, met overtuiging, ik mis niets. Orkest met violen is een keer niet overdreven in helderheid, doet met een QR 5 SE geen pijn aan de oren, wat heel vaak wel het geval is. Ja hoor, kippenvel op de armen komt tevoorschijn. Soms is het heel klein gehouden, dan weer zwellen stem en orkest aan, zonder enig probleem worden de luide en zachte passages weergegeven. Met een groot gemak, zonder storende elementen, zonder het benadrukken van tonen of frequentiegebieden. Misschien niet met de meeste verfijning, wel met overtuiging en kracht. Het is als in haar concerten, eerder power dan subtiliteit en dat maakt de weergave overtuigend. Ik heb tijdens een concert eens opgemerkt tegen mijn vrouw: “de komende anderhalf uur ben ik niet met jou getrouwd maar met Patricia”. Ze begreep mij en dat gevoel van bewondering voor deze Française komt nu terug.

Heren, ga uw gang

Iets totaal anders, meerstemmige zang van een groep mannen. De King’s Singers nemen mij mee op hun golf van “Good vibrations”. Het enorme stereobeeld van Patricia Kaas wordt ineens een smalle, brede gleuf waaruit de muziek ontstaat. Hoogte is weg, net als diepte. Wat er voor in de plaats komt is wel meer zuiverheid en subtiliteit. Stemmen vormen instrumenten, vullen elkaar aan, brengen harmonie en laten goed horen welk een plezier in de samenzang zit. “Fifty ways to leave your lover” is minstens zo leuk om af te spelen. Geeft meer inzicht in de opstelling van de heren, zoekt naast breedte nu ook diepte op. Opvallend, tot nu toe heeft geen enkele muzieksoort aan de voorzijde van de luidspreker gekleefd. Altijd zoekt een QR 5 SE de ruimte, maakt de muziek los van de weergevers. Een flink pluspunt in mijn boekje. Ook in Lavinia Meijer’s “Metamorphosis”, geschreven voor piano door Philip Glass door Meijer uitgevoerd op harp, zit op geen enkele manier vast aan de weergevers. Met een beetje extra volume wordt de harp wat groter en komt behoorlijk in de buurt van een echte harp. Referentie is harpspel waar ik gisteren bij toeval vrijwel naast stond.
Los Angeles Guitar Quartet met “New renaissance” vormt een mooie overgang naar meer klassieke muziek. Vier gitaren zijn samen genoeg om de luisterruimte te vullen, drums, bas of een ander instrument kan achterwege blijven. Het maakt de muziek wel een beetje eentonig, ik kan er niet te lang naar luisteren zonder mij te gaan vervelen. Een gegeven waar noch Audiovector noch Matrix Audio debet aan is, die doen hun best de muziek levendig en vol detail over te brengen. Vervolgens komen aan bod fluitconcerten van Vivaldi uitgevoerd door Janet See en Marion Verbruggen, opgenomen samen met het Philharmonia Baroque Orchestra. De dames brengen meer leven in de brouwerij, zijn veel afwisselender dan alleen gitaar. Geen moment vliegen de fluiten uit de bocht, op één of andere manier heeft Audiovector de AMT tweeters weten te dimmen, zonder dat er verlies optreedt. Ze zijn wat rustiger in de QR SE versie dan ik mij herinner van vroeger. Nemen de rust mee van een conventionele dome tweeter, maar wel met behoudt van de microdetaillering waar de ultiem lichte membranen toe in staat zijn. Heel luchtig en vrij spelend hangen de fluiten in de lucht, in harmonie met het orkest. Lichtvoetig en speels, compleet en zuiver. Pamela Thorby is met haar uitvoering van “Der flutyen lust-hof” harder van klank, hier geen orkest maar een harp als enig ander instrument. Haar fluitspel is groter in het stereobeeld, als ware het een hofje waarin vogels lustig hun zang laten horen aan genietende bezoekers welke plaats hebben genomen op bankjes. De beheersing van klanken, tot nu toe alle klanken, verdient alle lof en laat zien dat sinds 1999 Audiovector serieus stappen heeft gezet. Een Special Edition waardig, niet alleen op papier, in beleving gecombineerd met luisterplezier. Als net als nu na uren luisteren het plezier nog net zo groot is als bij aanvang vanmorgen, dan heb je als fabrikant iets goeds neergezet en weet je een luisteraar te raken in het hart.

Knallend de luisterruimte uit

Wat meer geweld met de progressieve rock van de Franse band Seven Reizh op hun album “Samsâra”. Een mengeling van stijlen waarin invloeden doorklinken van Pink Floyd, Camel, Genesis en Supertramp. Hiermee kan een Audiovector QR 5 SE heel goed overweg. Legt dreunen neer die je verwacht in dynamiek. Gaat laag genoeg om een grote trom te laten leven, zonder te overheersen en andere instrumenten of stemmen weg te drukken. Een tikje meer verfijning zou mogen, Seven Reizh kan luid en bombastisch zijn, met een mini monitor van heel hoge kwaliteit en dito elektronica haal je nog meer uit de opname. Monitoren die op hun beurt de grootsheid en het ‘gewicht’ van een grote trom helaas vaak niet aankunnen. Ook dit album laat zich lastig stoppen, je ontdekt meer en meer in de muziek. Luidsprekers en een Matrix Audio MD-1 nemen je telkens mee op een ontdekkingsreis door een muzikaal landschap. Het is dat ik aan het eind van mijn latijn raak met beschrijven, anders zou ik niet uit mijn bankje te branden zijn in de luisterruimte. Heel benieuwd naar volgende keer met het wat kleinere Audiovector model QR 3 SE en voordeliger elektronica.

Uiteindelijk heb ik toch mijn verslag uit 1999 nagelezen, om tot een soort van gelijke conclusie te komen. Dat een QR 5 SE een luidspreker is, geschikt voor elke soort muziek. Met de komst van een Special Edition weet ik wel te distilleren dat de nieuwe elementen wezenlijk bijdragen aan een verbeterde weergave. Wat rustiger, fraaier in de hoge tonen van de AMT, strakkere bas zodat plaatsen voor weinig problemen mag zorgen. Waar ik in 1999 wat kritiekpuntjes tussen de regels
door kon lezen, is dat anno 2026 minder aan de hand. Ik ervaarde de Audiovector QR 5 SE als een groot spelende luidspreker, met een ruim stereobeeld dat los van de weergevers zelf komt. Lucht, ruimte, plaatsing, allemaal in orde. Liefst zou ik een QR 5 SE in een wat grotere huiskamer of luisterruimte positioneren, koppelen aan hoogwaardige elektronica als een Matrix Audio MD-1, desnoods een MD-1P die meer vermogen levert. Of Naim, Hegel, Cambridge Audio, het mag
allemaal. Audiovector is geen luidspreker die onmogelijke eisen stelt. Exclusief gemaakt is voor luisterplezier.

 

Voor meer informatie:

Audiovector QR 5 SE, klik hier
Matrix Audio MD-1, klik hier